Effect extreme regenbuien in kaart gebracht

Wat gebeurt er als belangrijke wegen onder water komen te staan tijdens langdurige, extreme regen? Hoe diep kunnen de plassen worden? Welke gebouwen kunnen beschadigd raken? De klimaateffectatlas brengt deze onderwerpen in beeld aan de hand van nieuwe ‘kaartverhalen’. Dit zijn innovatieve kaarten met uitgebreide toelichting, die ingaan op een klimaatgerelateerd thema.

Het nieuwe kaartverhaal Bereikbaarheid van vitale infrastructuur, ontwikkeld in samenwerking met Deltares, laat zien wat de gevolgen kunnen zijn voor de vitale infrastructuur bij langdurige extreme regenval. Waar neemt de bereikbaarheid af, welke locaties blijven bereikbaar en welke gebieden kunnen mogelijk geïsoleerd raken?

Voor dit kaartverhaal is gebruik gemaakt van kaartbeelden die zijn ontwikkeld binnen de Bovenregionale Stresstest. Daarin zijn de weersomstandigheden van de Limburgse overstromingen van 2021 gebruikt als referentiescenario. Dit specifieke kaartverhaal is op de eerste plaats bedoeld voor beheerders van vitale infrastructuur, gebiedsbeheerders en crisisorganisaties. Daarnaast kun je de kaarten gebruiken bij stresstesten, risicodialogen en calamiteitenvoorbereiding.

Waterdiepte bij korte extreme regen
Als er in korte tijd veel regen valt, kan dat op bepaalde plekken zorgen voor wateroverlast. Dit gebeurt vooral bij extreme zomerbuien. Veel straten en pleinen in Nederland kunnen bij zo’n bui onder water komen te staan. De meeste schade ontstaat als het water gebouwen instroomt. Ook kan het riool overstromen, wat tot gezondheidsrisico’s leidt.

Het kaartverhaal Waterdiepte bij korte extreme regen laat zien hoe diep plassen kunnen worden bij extreme regen, voor drie verschillende extreme buien. Deze drie buien staan ook als standaardbuien in de Bijsluiter gestandaardiseerde stresstest.

• 70 mm in 1 uur: deze bui valt gemiddeld eens in de 100 jaar op dezelfde plek.
• 90 mm in 1 uur: deze bui valt gemiddeld eens in de 250 jaar op dezelfde plek.
• 155 mm in 2 uur: deze bui valt gemiddeld eens in de 1000 jaar op dezelfde plek.

De kaarten helpen je om plekken te herkennen waar bij extreme regen veel water kan komen te staan. Zo krijg je snel een eerste beeld van mogelijke wateroverlast. Je kunt de kaarten gebruiken om mogelijke knelpunten te vinden.

In dit kaartverhaal wordt ook bekeken welke gebouwen met wateroverlast te maken kunnen krijgen. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van de omgevingsscore uit het Framework for Climate Adaptive Buildings (FCAB). Die laat zien wat de waterdiepte rond een gebouw kan zijn. Water tegen een gebouw betekent niet automatisch schade, maar vergroot wel de kans dat water binnendringt. (Hoe kwetsbaar het gebouw zelf is wordt berekend met de gebouwscore. Die informatie is echter niet landelijk als openbare data beschikbaar.)

Sociaaleconomische kwetsbaarheid
Hittegolven, extreme buien of droogte raken sommige mensen harder dan anderen. Niet alleen de plek waar iemand woont speelt een rol. Ook gezondheid, woonsituatie, financiële situatie en sociale contacten zijn belangrijk. Daarover gaat het kaartverhaal Sociaaleconomische kwetsbaarheid. Het brengt kwetsbare groepen en gebieden beter in beeld. Zo kunnen overheden gerichtere maatregelen nemen.