Stimuleringsprogramma’s & Netwerken
Een overzicht van de belangrijkste programma’s en netwerken op het gebied van klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit, onderverdeeld in platforms, stimuleringsprogramma’s en convenanten.
Collectief Natuurinclusief
In Collectief Natuurinclusief werken groene koplopers uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, burgerinitiatieven, kennisinstellingen, jongeren en overheden aan de transitie naar een natuurinclusieve samenleving.
De Groene Stad
De Groene Stad zet zich in voor een fijne en gezonde stedelijke leefomgeving voor mens en dier.
Deltaplan Biodiversiteitsherstel
Natuurorganisaties, boeren, burgers, kennisinstellingen, overheden en bedrijven zetten zich samen in voor biodiversiteitsherstel in Nederland.
OSKA (Overleg Standaarden Klimaat Adaptatie)
Netwerk van marktpartijen, overheden, kennisinstellingen en organisaties die zich bezighouden met het maken van standaarden.
Samen Klimaatbestendig
Samen Klimaatbestendig is een netwerk voor en door professionele ‘klimaatwerkers’ dat bezig is om Nederland weerbaar te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.
Adaptatie Atelier
Het Adaptatie Atelier is opgezet als antwoord op de wens van gemeenten, waterschappen en provincies om met private partners samen klimaatadaptatie te versnellen. De primaire focus is op bedrijventerreinen, woningcorporaties en innovatieve financiering van de openbare ruimte.
Groene Huisvesters
Groene Huisvesters is een platform voor woningcorporaties die werken aan de integratie van de energietransitie met circulariteit, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit en aan sociale duurzaamheid.
Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers (CNK)
Sinds 2008 werkt deze coalitie van acht natuurorganisaties aan het tot stand brengen van natuurlijke klimaatbuffers.
Maatschappelijke Watercoalitie
Deze coalitie van partijen uit o.a. het bedrijfsleven, de bouw, natuur- en gezondheidsorganisaties en de drinkwatersector roept de politiek op om voortvarend te werken aan voldoende en schoon water voor iedereen in Nederland.
Stimuleringsprogramma’s
Stimulering klimaatadaptatie
Nationaal Deltaprogramma
Het nationaal Deltaprogramma beschermt Nederland tegen overstromingen, zorgt voor voldoende zoetwater en draagt bij aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting. Het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat, kennisinstellingen en verschillende maatschappelijke organisaties werken samen aan het Deltaprogramma, onder regie van de deltacommissaris.
Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA)
Het Deltaplan activeert decentrale overheden door kwetsbaarheden in beeld te brengen (stresstesten), risicodialogen te voeren en actieplannen op te stellen.
Stimuleringsprogramma Ruimtelijke Adaptatie (SRA)
Het SRA ondersteunt toonaangevende projecten op het gebied van ruimtelijke adaptatie. Zogenaamde ‘Impactprojecten’ zijn goede voorbeelden van de realisatie van een klimaatbestendig gebied, het voeren van een risicodialoog, het ontwikkelen van een afwegingssystematiek etc.
LIFE-IP Klimaatadaptatie
LIFE-IP Klimaatadaptatie (2022-2027) is een Nederlands programma met cofinanciering door de Europese Unie (EU). Een consortium van 23 overheden en organisaties voert het programma uit. Doel van de acties en projecten is dat Nederland sneller klimaatbestendig wordt.
Amsterdam Rainproof / Rotterdams Weerwoord
Voorbeelden van lokale stimuleringsprogramma’s die focussen op het activeren van bewoners en projectontwikkelaars.
Stimulering natuurinclusiviteit, biodiversiteit
Agenda Natuurinclusief (RVO)
De Agenda Natuurinclusief wil zorgen dat we in 2050 een natuurinclusieve samenleving zijn. Domeintrekkers voor dit programma in bijvoorbeeld bouw en infra kunnen de subsidie Agenda Natuurinclusief aanvragen.
Programma Natuur
Rijk en provincies stellen ruim €600 miljoen beschikbaar stellen voor natuurherstel, waarbij 48% van de areaalopgave in uitvoering is. Het programma richt zich op het verminderen van stikstofgevoelige natuur en het versterken van biodiversiteit.
Nationaal Biodiversiteit Strategie Actieplan Nederland 2025-2030
Dit programma richt zich op het behoud van natuur en het integreren van biodiversiteit in ruimtelijke ontwikkelingen.
Groen in en om de Stad (GIOS)
Het GIOS-programma van BZK en LNV beoogt onder meer de leefomgeving te verbeteren, gezondheid te bevorderen en klimaatadaptatie te ondersteunen. Gemeenten en provincies krijgen inhoudelijke en procesmatige handvatten aangereikt om groen gelijkwaardig aan andere thema’s binnen het ruimtelijk domein mee te nemen in planvorming. Zie ook deze financiële verkenning van Rebel en Arcadis.
Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering 2022-2035 (PSN)
Dit programma is gericht op het verminderen van stikstofdepositie en het herstellen van de natuur in Natura 2000-gebieden. Het streeft ernaar om in 2025, 2030 en 2035 de stikstofgevoelige natuur in gezonde staat te brengen en de depositie te reduceren via bronmaatregelen en natuurherstel.
Convenanten en deals
Convenanten m.b.t. klimaatadaptatie
Convenant Klimaatadaptief Bouwen
De ondertekenaars van dit convenant willen dat klimaatadaptief bouwen de nieuwe norm wordt. Ze willen het proces van klimaatadaptief bouwen versnellen met gedeelde ontwerpprincipes, meer proeflocaties en meer ruimte voor productinnovaties. Ook willen ze ervoor zorgen dat gemeenten klimaatadaptief kunnen aanbesteden en dat er nieuwe manieren van financiering komen, zoals een klimaathypotheek.
Convenant uitvoering Klimaatadaptatiestrategie Zeeland
Dit convenant is gericht op de specifieke Zeeuwse problematiek: verzilting, zoetwaterbeschikbaarheid en zeespiegelstijging in relatie tot kustnabije nieuwbouw.
Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling
Een initiatief van de Ministeries van VRO, BZK en IenW. Provincies, meerdere gemeenten, woningcorporaties, marktpartijen, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties zijn aangesloten. In de Samenwerkingsagenda worden Rijksprogramma’s zoals het Innovatie- en Opschalingsprogramma Woningbouw, Agenda Stad en het DMI-ecosysteem gebundeld.
Toekomstbestendige Woningbouw
Het convenant Toekomstbestendige Woningbouw is een samenwerking tussen overheden in de provincies Utrecht, Noord- en Zuid-Holland en Flevoland. En met marktpartijen en leveranciers.
Convenanten m.b.t. natuurinclusiviteit en biodiversiteit
Manifest Bouwen voor Natuur
De ondertekenaars van dit manifest willen een natuurstandaard voor nieuwbouw. Daarmee houden we steden en dorpen in Nederland leefbaar met voldoende biodiversiteit.
Manifest Netto Natuurwinst
Alliantie van grote Nederlandse bedrijven, (semi-) publieke instellingen en natuurorganisaties, die zich inzet om de Nederlandse economie te ontwikkelen en tegelijkertijd winst voor de natuur te boeken.
Sectorakkoord Natuurinclusieve Infra
De ondertekenaars willen natuurinclusief werken de nieuwe standaard maken. Dit doen ze door biodiversiteit op te nemen in visie en beleid. Maar ook in aanbestedingen, projectomschrijvingen, ontwerpstandaarden en beheer.
Convenant bijvriendelijk handelen
De aangesloten partijen zijn ervan overtuigd dat de honingbij en in mindere mate andere bestuivers cruciaal zijn voor natuur en landbouw en dat de ineenstorting van de bijenstand grote en onomkeerbare gevolgen kan hebben voor de biodiversiteit en de voedsel- en fruitproductie. De bijenstand is een goede indicator voor de algehele ecologische gezondheid.
Convenant Biobased Bouwen West-Brabant
Deal tussen gemeenten en de agrarische sector om bouwmaterialen (zoals stro en vezelhennep) lokaal te telen en direct toe te passen in de regionale nieuwbouw.
Beëindigd
DuurzaamDoor
DuurzaamDoor was een kennisprogramma van overheden en maatschappelijke organisaties rond biodiversiteit. De praktijkgerichte website Bouwnatuurinclusief.nl is een initiatief van DuurzaamDoor.
City Deal Klimaatadaptatie
Samenwerkingsovereenkomst tussen veertien publieke partners en twaalf (semi)private partners. De City Deal partners intensiveren hun onderlinge samenwerking in een open cultuur van leren, experimenteren en innoveren. De samenwerking gebeurt in een verzameling pilotprojecten, die helpen om de doelen van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie te bereiken.
Impulsregeling klimaatadaptatie
Tot eind 2023 kon je bij het Rijk een bijdrage aanvragen voor adaptatiemaatregelen via de Impulsregeling klimaatadaptatie. Je mocht het bedrag gebruiken om adaptatiemaatregelen versneld uit te voeren, om al geplande ruimtelijke maatregelen uit te breiden met adaptatiemaatregelen of om nieuwe adaptatiemaatregelen op te pakken.
