Een retentiedak betaald dankzij een klimaatlabel, kan dat?

De overheid en de vastgoedbranche zijn hard bezig om de hele bouw te verduurzamen. Ontwikkelaars kunnen veel impact maken op deze transitie, maar wie betaalt dat dure retentiedak op de woning? Hoe maken we teelaarde en omgewoelde grond in de tuin financieel haalbaar? Wie betaalt de meerkosten van biobased materialen? En wie zorgt ervoor dat de huiseigenaar na oplevering aan de slag gaat met het aanleggen van een klimaatbestendige, biodiverse tuin?

In het voorjaar van 2024 hebben de banken vanuit het Platform voor Duurzame Financiering het idee voor een klimaatlabel geïntroduceerd. Het gaat om een risico-gestuurde aanpak, wat vanuit het perspectief van het bankwezen begrijpelijk is. Maar zonder uitzicht op verdiencapaciteit zou een dergelijk label alleen maar woningwaarde-verlagend werken. Toch heeft dit voorstel ook een interessante keerzijde: een klimaatlabel zou wel degelijk kansen bieden om nieuwbouwwoningen op kostenneutrale wijze te verduurzamen.

Bij gebiedsontwikkeling en opstalontwikkeling wordt er hard gewerkt om allerlei maatregelen te nemen op het gebied van klimaatadaptie, natuurinclusiviteit, biodiversiteit en circulair bouwen. Anders dan bij het Energielabel verdienen deze maatregelen zich in het gebruik van de woning niet of nauwelijks terug in de vorm van verlaging van de maandelijkse woonlasten. Daardoor blijven veel maatregelen onbenut, en maken we nog niet de impact die potentieel aanwezig is.

Gebalanceerde aanpak vereist
Om alle mogelijke maatregelen door te kunnen voeren, en zo écht impact te kunnen maken, moet er dus een andere financiële impuls worden gegeven. Een klimaatlabel zou hier uitkomst kunnen bieden, op voorwaarde dat het niet alleen wordt ingezet om de risico’s op waardeverlaging in kaart te brengen, maar ook de waardevermeerdering via klimaat- en natuurinclusieve maatregelen. Dan ontstaat er mogelijk een gebalanceerd systeem.

Op basis van een evenwichtig klimaatlabel kan bijvoorbeeld nagedacht worden over hypotheekrentekorting, omdat een woning in een groene, gezonde omgeving een hogere waarde heeft. Opstal- en zorgverzekeraars kunnen wellicht een premieverlaging doorvoeren op basis van een verbeterd gezondheidsprofiel en een langere levensduur van daken, door de aanwezigheid van retentiedaken. Overheden kunnen op basis van deze meerwaarde subsidies inzetten. Als deze modellen zouden worden doorgevoerd, zouden ontwikkelaars de meerkosten van de maatregelen kunnen omzetten in een hogere, kostendekkende VON-prijs.

Uitwerking van dit idee stuit op veel uitdagingen. Je hebt het over een complexe systeemverandering over vele schijven. Hoe maak je de maatregelen bijvoorbeeld meetbaar? Hoe kom je tot landelijke standaardisering als iedere locatie zijn eigen specifieke uitdagingen kent? Hoe bepalen we de daadwerkelijke waardevermeerdering van een woning? En welke weg moet er in Den Haag bewandeld worden?

Binnen het KAN platform worden momenteel gesprekken gevoerd om deze kwesties te ontrafelen. Want ondanks de complexiteit blijft het interessant om het gesprek te voeren over een klimaatlabel. Laten we deze gedachte samen met beleggers, corporaties, projectontwikkelaars, banken, taxateurs en verzekeraars aanpakken, en verkennen of we op deze manier een versnelling in de verduurzaming van de bouwsector kunnen organiseren!

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan hier het verslag van de rondetafel sessie, georganiseerd door de Stuurgroep van het KAN Platform. Wil je ook meepraten? Stuur dan een bericht naar info@kanbouwen.nl 

Beeld: AM en BPD